Սեփական սաղավարտով

հետզարգացում, որ փաթաթվում է որպես «ավանգարդիստական մտածելակերպ»

ընդամենը մի քանի կետ ֆուտուրիստական մանիֆեստից.


«պետք է արհամարհվեն նմանակման բոլոր ձևերը, իսկ ինքնատիպության բոլոր ձևերը պետք է փառաբանվեն։


պետք է ապստամբել ներդաշնակություն և ճաշակ բառերի բռնակալության դեմ։ Այսպիսով պետք է ջախջախել Ռեմբրանդտի, Գոյայի և Ռոդենի աշխատանքները,


արվեստի քննադատությունները կամ անօգուտ են, կամ վնասակար,


պետք է ազատվել բոլոր հնացած և ծեծված թեմաներից և արտահայտել արդի կյանքի՝ պողպատի, արագության, հպարտության, տենդի հորձանուտը,


խելագար մեղադրանքը, որ օգտագործվում էր նորարարներին լռեցնելու համար, պետք է համարել ազնվական և պատվաբեր տիտղոս,


նկարչության մեջ կոմպլեմենտարիզմը բացարձակ անհրաժեշտություն է, ինչպես ազատ ոտանավորը պոեզիայում և պոլիֆոնիան երաժշտության մեջ,


համընդհանուր դինամիզմը նկարչության մեջ պետք է ներկայացվի որպես դինամիկ զգայություն,


անկեղծությունն ու անարատությունը, ավելի քան որևէ այլ որակ անհրաժեշտ են բնության նկարագրման համար,


շարժումն ու լույսը քայքայում են մարմինների նյութականությունը»։




Չգիտեմ, հասկանում եք, թե չէ՝ տակն ինչ կա կամ ինչ է հետևում սրանից, բայց ասեմ՝ վերջին կետը հակասում է և գիտականությանը, և Քրիստոնեությանը։


Ի դեպ՝ դրանք երբեք ես իրարից չեմ զատել։


սա էլ ասեմ՝ նույնիսկ այս պարագայում, եթե նույնիսկ ուզում եք մտած լինել ու երևալ այս հոսքի մեջ, չեք կարող ձեզ չկորցնել, տոտալիտարությունից ու աղանդականությունից չեք կարող զերծ լինել՝ ասում է չքննադատել ու խաբում է՝ մերժելով մնացածը


ասում է՝ անկեղծություն ու պայքարում ներդաշնակության դեմ, ասել կուզի՝ հրահրում է բացվել մարդուն՝ անիմաստ ու հակասական, առանց ինքնատիրապետման ու առանց զարգացման


ասում է անարատություն ու սահեցնում է՝ անարատության տակ մտցնելով ամեն ինչ, ինչին նույնիսկ ձեռք չես ուզում տալ
կարելի է խաբել մի քանի բառերով՝ հպարտություն, ավանգարդիզմ... բայց չես կարող խաբել, եթե տեսնու մեն ամբողջը

կարելի է ունենալ մարդու արտաքին, սիրել ընտանիք, նույնիսկ սիրահարվել... բայց դա չի նշանակում, որ այդ մարդը չի կարող մարդասպան լինել

կարող են աստծո անուն տալ, ասենք՝ Եհովա, թվում է՝ լավ բաներ էլ կա ասածների մեջ, բայց կա գլխավորը՝ ինչից է բխում գաղափարախոսությունը, իսկ օրինակ եհովականության գաղափարախոսությունը բխում է նրանից, որ եհովան ասում է սիրեք ինձ ու խաչում է ուրիշին...

ու եթե մտախում եք, որ ֆուտուրիստ ասելով հպարտ եք ու ազատ, .. չէ, ընդամենը այս մանիֆեստի գերին եք, ինչ ազատության մասին է խոսքը, եթե անգամ լույսի կառուցվածք չեք հասկանում՝ նյութ ու էներգիա միաժամանակ՝ շարժման մեջ

ինչ ասեմ՝ սոդա քսեք, կանցնի, նույն մտածելակերպն է

այլ զուգահեռ

Մարդիկ ծնվում են, մեծանում են... Ես շեղ եմ ինչ-որ։ Ինձ մեծ չեմ զգում, փոքր չեմ զգում։ Մեծերը չեն հասկանում, փոքրերը չեն հասկանում... ես էլ Իրենց։

Ուրախությունն է կորել, թե ինչ, թեթևությունն են ծանր կշռել, թե ինչ...

Եսիմ։
6

Քարտեզ

Հիշեցի պապիս։ Պապիս քարտեզները ես եմ վերցրել, խամրած, հին, սիրելի։ Հիմա հասկացա, որ ուզում եմ դրել շրջանակի մեջ ու կախել պատից։ Հենց այնպես պահածը այն չի։

Ու հիշեցի պապս ինչպես էր գիրք կարդում. Ձեռքերը լվաում էր, մաքուր թուղո փռում, գիրքը դնում վրան։ Նստում էր սեղանի մի ծայրին, իր դիմաց՝ ես։ Մի երեք-չորս տարեկան։ Մի գիրք էլ ինձ էր տալիս։ Ես ուշադիր նայում էի տողերին, հերթով, առանց բաց թողնելու, մինչ( պապս իրենը թերթեր, ու ես էլ թերթում...

Գետնից մինչև առաստաղ գրադարակներ էին։ Ներքևում դնում էին այն գրքերը, որոնց ես կարող էի ձեռք տալ։

Ինչքան բան կորավ։

Գոնե քարտեզի վրա գտնեմ...
Սեփական սաղավարտով

բարի կիրակի

Արթնացա գլխացավով։ Աչքս ֆեյսբուքում ընկավ բանաստեղծության։ Ասում էր՝ եթե դժոխք եք գնալու, քաշվեք կողքի, եթե դրախտ՝ եկեք այս կիրակի ինձ հյուր՝ խորովածի...

Լավ բանաստեղծություն է։

Ես ուզում էի ցրվել ցավից, բայց սկսեցի մտածել։ Ու քիչ էլ չէ՝ դրախտ ու դժոխք։ Դրախտ, չգիտեմ, կհասնի՞ ինձ։ Բայց հանկարծ հասկացա ինչ են դրանք, ինչ կրակներ են։

Մարդիկ հաճախ են պատկերացնում կրակն ու ֆիզիկական ցավը։ Բայց մոռանում, որ մարմինը թողնելու ենք հողին։ Այդ մարմնի՝ կենդանության օրոք ընտրությունն է, որ հետո հոգուն տանում է դրախտ կամ դժոխք։ Առանց մարնի հոգին էլ չունի փոխվելու վտանգն ու հնարավորությունը։ Վերուստ տված անմեղ լույսը, հոգին, որ դրվում է երեխայի մեջ դառնում է այն, ինչ դարձնում ենք։ Ու չունենալով հնարավորություն դառնալու լույս, բայց ստեղծված լինելով լույսից, հոգին տանջվում է տխրությունից, ընտրությունից, որին արժանի չէր...

Այսպես մտածեցի, այսպես հասկացա։

Բարի կիրակի մեզ։ Որ գնանք խորոված ուտելու...

Սեփական սաղավարտով

Ես պոետ ու ձիս պոետ

Պատմել եմ՞՞՞

Մի օր ձի եմ նստել, ես վախկոտ, ձիս՝ վախկոտ։ Ձիս կանգնել է ձորի բերանին, մանր քարերը գլորվում են, իմ ծնկները դողում են, ձիուս ծնկները դողում են... Ես ինչպես կարգն է իջնելիս՝ հետ եմ թեքվել, բայց ձիս չի ուզում առաջ գնալ։ Գլորվելուց շատ մոլորվելուց եմ վախենում, իսկ ընկերներս իրենց ձիերով արդեն ահագին առաջ են։ Մեկ էլ հետ մնացած մեկը որոշեց լավություն անել ու՝ ճյուղով ձիուս քամակին։

Սա կատաղեց, իջավ ձորը ու մի բան էլ ավել՝ թափով մտավ մոշուտ։ Վազում է, ես մի ձեռքով հազիվ հասցնում եմ թփերի փշոտ ճյուղերը հեռացնել, ու գլուխս իջեցնել, որ ծառերի ճյուղերը աչքս չմտնեն։

Մեկ էլ՝ դիմացը մի գերանոտ ճյուղ, լաաավ ցածր։ Ես մինչև փորձում եմ ձեռքիս փաթաթած սանձը քանդել, ձիս կանգնեց։

Էն է ուզում էի շունչս տեղը բերել, մեկ էլ սրիկան էլի վազեց, ու ճյուղի տակով գլուխը իջեցրած անցավ։ Ես արդեն պատկերացնում էի ոնց եմ մի ձեռքս սանձով փաթաթված քարշ գալիս ձիու կողքից... ճյուղը կոտրվեց ու մնաց ձիու վրա։

Տեսնել էր պետք՝ ես՝ խառը ֆեն արած երկար մազերով, ձիս՝ ոսկեգույն պառավ մը, աջ ձեռքս՝ լրիվ քերծված, մի հատ էլ մեծ ճյուղը հետներս կինո ենք սլանում...

ժամանակային

փորձենք՞՞՞ թարգմանենք՞՞՞

КОНСТАНТИН БАЛЬМОНТ

«ЧЁРНЫЕ ВОРОНЫ»

Чёрные вороны, воры играли над нами.
Каркали. День погасал.
Тёмными снами
Призрак наполнил мне бледный бокал.
И, обратившись лицом к погасающим зорям,
Пил я, закрывши глаза,
Видя сквозь бледные веки дороги с идущим и едущим сгорбленным Горем.
Вороны вдруг прошумели как туча, и вмиг разразилась гроза.
Словно внезапно раскрылись обрывы.
Выстрелы, крики, и вопли, и взрывы.
Где вы, друзья?
Странный бокал от себя оторвать не могу я, и сказка моя
Держит меня, побледневшего, здесь, заалевшими снами-цепями.
Мысли болят. Я, как призрак, застыл.
Двинуться, крикнуть - нет воли, нет сил.
Каркают вороны, каркают чёрные, каркают злые над нами.

1906

ժամանակային

հհկ-ի ժամանակ չէին թողնում ասենք շոգ է, նիկոլի ժամանակ էլ սենց

հիմա, երբ պարզվեց, որ իրոք զորաց քարերում են պեղումները, էդքան որ քրֆել, սուտասան եք ասել սյունեցիներին,... անցած լինի, չէ՞՞՞

ասեցին՝ նկարած է քարերի վրա, ասացիք՝ արդեն մաքրել են

ասացին՝ զորաց քարերն են քանդում, ասացիք՝ սուտ եք ասում

հիմա պարզվեց, որ հա՝ ներկել էին, թեկուզ՝ հետո ջնջել, որ հենց քարերն են հանում, ուղղակի պոակի տնօրենը ասել է՝ քարերը փչացնեք, պատասխան եք տալու....

ուզում եմ հարցնել՝ էդ մարդկանց ինչի էիք քրֆում ՞՞՞

ծիպը՝ հետամնաց են, պեղումներին դեմ են ՞՞՞

է «հին երևանը» ձեզ օրինակ՝ քարերը հանեցին, թվեր գրեցին, տարան, կերան, կորան

մարդիկ զորաց քարերը իրենց նախնիներից ժառանգություն են համարում, տեր են կանգնում, վատ է՞՞՞

այ քեեեզ բաաան

էդ էլ հո երևանը չի, որ ասեք՝ առաջ ասեիք
առաջուց ասում են, էլի

էդ շուխուռը չլիներ, ոչ ներկը կմաքրեին, ոչ էլ տնօրենը կասեր՝ պատասխան եք տալու...

չնայած՝ գլենդել հիլզի տարածքում, որ հուշարձանների ցուցակից մզկիթի պատը քանդեցին, թե չէ ով պատասխան տվեց

մի բանվորի ստից դատեցին, ասացին՝ չի իմացել, որ հուշարձան է

ժամանակային

առաջ թե հհկ-ին ուղղակի քրֆում էի, հիմա նիկոլի ինադու եմ քրֆելու

գիտեք ինչն է տարօրինակ
որ ասում ես՝ օրենքը չի գործում, ժպտում են
ուզում են ասել երևի՝ երբ է գործել, որ հիմա, մեր սիրո պահերին ես սպասում գործի
ծիպը՝ հիմա չգործելու իրավունք կա, քանզի մենք ենք, որ կանք
ինչ ասեմ
տեսեք՝ միշտ լիգիտիմ-չլիգիտիմի հարց է բարձրացվել
բոլորդ կատաղեցիք, որ աժ-ն արտահերթ արեց... երբ նիկոլը ասաց
նիկոլը ղեկավարեց հանրահավաքը առանց օրենքի մասին մտահոգվելու, թե՝ մի իշխանությունը չի կարող թելադրել մյուսի իրավունքները միանձնյա
կարող էր այնպես անել, որ հավաքվեին, բայց առանց իրեն
բայց չէէէէ՝ նիկոլի էգոիզմը ու սիրո անսպառ կարոտը պահանջում է, որ ինքը մմիշտ լինի, միշտ երևա...
մեկ-մեկ մտածում եմ, որ դիտմամբ է իրեն շրջապատել ապաշնորհներով
ասացվածք կա՝ միակնանին կույրերի մեջ արքա է
ժամանակային

բան մը ըսեմ

աղբրտիք

էդ որ անընդհատ ասում եք՝ տասնքանի օր է, նիկոլը վարչապետ է, ուզում եք սա լինի, էն լինի ու ձեռ եք առնում

մեկը ես կուզեի, որ ախմախ նախարարներ չլինեին, բայց աչքիս նույնիսկ էս շաաատ քիչ, տասնըքանի օրը երևան հանեց նրանց

մեկը՝ ՀՀ ԿԳ նախարար
իրեն դպրոցների տեսուչի տեղ դրած ժողովներ է գնում ու ասում՝ տեսսսաք, որ ասում էի կբռնեեեեմ ՞՞՞

երկրորդը՝ չմո երկրի վեհ առողջապահության նախարարը, որ բռնելու է ձեր 13 տարեկան աղջիկներին ու պարտադիր պատվաստի ձեր օգուտի համար

երրորդը՝ սփյուռքի նախարարը, որ գործի ժամին սելֆի է անում գործից հետո խոստանում գործ անել
ու հավատում է զագըվըռների, որ իրեն քաղաքական հետապնդման են ենթարկում, իր անունով ֆեյքեր են բացել

փակի բացերդ, թող մնան ֆեյքերը, նախարար ես, վերջին զանգի աշակերտ չես


մնացածի մասին հետո կասեմ, հենց ցուցադրվեն

ջոկեցիք՞՞՞ որն է մեր խնդիրը

ոչ թե որ նիկոլից անհարկի արագություն են պահանջում, այլ որ կարճ ժամանակում իրենց «ցույց» տվողներ կան